CZY OSTATNIA WIECZERZA MIAŁA MIEJSCE NAD GROBEM DAWIDA?

Opracowanie Kasia Śmiałkowska | Opublikowane w piątek, 30 marca 2018

„I nastał dzień Przaśników, kiedy należało ofiarować baranka wielkanocnego. I wysłał Piotra i Jana, rzekłszy im: Idźcie i przygotujcie nam wieczerzę paschalną do spożycia.

Oni zaś rzekli do niego: Gdzie chcesz, byśmy ją przygotowali?

On zaś rzekł do nich: Gdy wchodzić będziecie do miasta, oto spotka się z wami człowiek, niosący dzban wody; idźcie za nim do domu, do którego wejdzie; i powiedzcie gospodarzowi tego domu: Nauczyciel każe ci powiedzieć: Gdzie jest izba, w której mógłbym spożyć baranka wielkanocnego z uczniami moimi? A on pokaże wam przestronną jadalnię, przystrojoną, tam przygotujcie.” - Łuk. 22:7-12

Dwukondygnacyjny budynek na szczycie góry Syon należy do najbardziej intrygujących miejsc w Jerozolimie. Tradycyjnie nazywany jest wieczernikiem (ang. Cenacle od łacińskiego coenaculum – „sala jadalna”). Znajduje się tuż za obecnymi murami Starego Miasta, po ich południowej stronie.

Niższa kondygnacja od wieków średnich wiązana jest z Grobem Dawida – domniemanym miejscem spoczynku biblijnego króla; piętro wyższe – często kojarzone z „górnym pokojem” z Ewangelii – tradycja uważa za miejsce Ostatniej Wieczerzy.

Chociaż w trakcie swojego istnienia budynek ten bywał niszczony i należał po kolei do przedstawicieli wszystkich trzech religii monoteistycznych, nadal stoi na swoim miejscu jako świadectwo świętego charakteru Wiecznego Miasta: w swoim czasie był kościołem, meczetem i synagogą.

Dopiero niedawno rozpoczęła się naukowa debata na temat tego, czy ów „Wieczernik” rzeczywiście był miejscej Ostatniej Wieczerzy. Nigdy nie prowadzono, niestety, żadnych wykopalisk archeologicznych wokół Wieczernika czy Grobu Dawida, które pozwoliłyby ustalić choćby wiek tych struktur. Odbyły się jedynie w ograniczonym stopniu badania za pomocą dźwięku.

David Christian Clausen z Uniwersytetu w Karolinie Północnej napisał książkę, w której analizuje przekazy historyczne i inne dane na temat tych budynków, takie jak źródła literacje, relacje pielgrzymów z Zachodu i rozmaite tradycje przekazywane przez wieki.

Clausen postawił sobie dwa pytania: po pierwsze, kiedy powstał budynek zwany obecnie Wieczernikiem i jakie spełniał funkcje? Po drugie – gdzie znajdują się rzeczywiste miejsca Ostatniej Wieczerzy i Grobu Dawida?

Teksty biblijne lokalizują Grób Dawida w Mieście Dawida, starożytnej miejscowości nad Doliną Cedronu (1 Król. 2:10, Neh. 3:14-16). Powiązanie grobu z Górą Syon pojawiło się w jasny sposób dopiero w średniowieczu. Zagadka staje się jeszcze bardziej zagmatwana przez to, że nie ma pewności, czy biblijny Syon był w tym samym miejscu, co dzisiejsze miejsce o tej nazwie. Czy można założyć, że Syon biblijny leżał na zachodnim wzgórzu, które dziś nazywamy Górą Syon?

Współcześni naukowcy w większości uważają, że biblijny Syon znajdował się na wzgórzu na wschód od dzisiejszej Góry Syon, w miejscu, gdzie poprzednio stało Miejsce Dawida, wcześniej osada Jebuzejczyków. Zgadzają się również, że zachodnie wzgórze zostało nazwane Syonem o wiele później. Stąd mało prawdopodobne jest, że Wieczernik ma cokolwiek wspólnego z rzeczywistym grobem Dawida.

Kwestia umiejscowienia Ostatniej Wieczerzy jest jeszcze bardziej skomplikowana. W odróżnieniu od grobu Dawida jej miejsce nie zostało dokładnie w Biblii zanotowane. Nie ma też jasności co do innych zdarzeń związanych z tym budynkiem, np. z ukazywaniem się zmartwychwstałego Jezusa (Łuk. 24:36, Jan 20:19-29), wyborem Macieja na dwunastego apostoła (Dzieje 1:26), pierwszą Pięćdziesiątnicą (Dzieje 2:1-14), albo też pogrzebem Jakuba, brata Jezusa. Źródła literackie, takie jak zapisy anonimowego pielgrzyma z Bordeaux i Egerii, które wiążą lokalizację Ostatniej Wieczerzy z Górą Syon, pochodzą dopiero z IV wieku n.e.

Najważniejsze pytanie: czy budynek „Wieczernika” rzeczywiście istniał w czasach Jezusa? Bez solidnych dowodów – takich jak wykopaliska – nie da się tego określić. Czy inne biblijne wydarzenia, jakie tradycyjnie wiąże się z tym pomieszczeniem, rzeczywiście miały tu miejsce? Możliwe, że nigdy się nie dowiemy.


Pomieszczenie według tradycji uważane za Wieczernik, By See The Holy Land - Flickr: Mount Zion, CC BY-SA 2.0, (Wikipedia)

Wschodnia ściana “Wieczernika” jasno wskazuje na różne warstwy jego historii – od okresu drugiej świątyni poprzez czasy bizantyjskie i wojen krzyżowych, aż po okres osmański. - źródło: biblicalarcheology.org


Domniemany Grób Dawida – niektórzy uważają, że nisza nad grobowcem to dowód, że swego czasu istniała tu synagoga. - źródło: biblicalarcheology.org


Mozaika-mapa z VI w. n.e. w Madabie w Jordanii: jest na niej pokazana duża bizantyjska bazylika, a obok niej niewielki budynek (zaznaczony okręgiem) – być może tradycyjny Wieczernik i Grób Dawida. - źródło: biblicalarcheology.org


Kopuła z czasów islamskich we wnętrzu Wieczernika z kapitelem z epoki krucjat; są na niej wyrzeźbione orły i inne chrześcijańskie symbole. - źródło: biblicalarcheology.org


Na podstawie:
biblicalarcheology.org - Did Jesus’ Last Supper Take Place Above the Tomb of David?

Następny | Poprzedni

Skomentuj

Zaloguj się aby skomentować Opcjonalny login poniżej.

Szabat Szalom - komentarze

Pawel

Pawel

25. marca, 2018 |

Ja również dziękuję za konsekwencję w prowadzeniu działu "szabat szalom". Wiele z tych informacji potwierdza mi, że Bóg sprawuje...

Romek

Romek

23. marca, 2018 |

Kasia, ponieważ od dłuuuugiego czasu oprócz Ciebie ( i strony technicznej za co również wyrażam uznanie) nie ma żadnych oznak...

dak

dak

13. grudnia, 2017 |

Można na przykład błogosławić Boga za dar ducha i wynikającego z niego duchowego światła (oświecenia), za ducha poświęcenia...

Romek

Romek

13. grudnia, 2017 |

A co się życzy w odpowiedzi na te pozdrowienia?

dak

dak

12. grudnia, 2017 |

Pozdrawiam wszystkich przyjaciół na pierwszy dzień Poświęcenia Swiątyni. Moja malutka channukia też zapłonęła:...