HUTA SZKŁA SPRZED 1600 LAT

Opracowanie Kasia Śmiałkowska | Opublikowane w piątek, 19 stycznia 2018

W północnym Izraelu znajdują się ciekawe wykopaliska – pozostałości huty szkła sprzed 1600 lat. Zdaniem Yael Gorin-Rosen, stojącej na czele Działu Szkła w izraelskim Urzędzie ds. Zabytków, „jest to bardzo ważne odkrycie, oddziaływujące na historię przemysłu szklanego tak w Izraelu, jak i w całym starożytnym świecie. Wiemy ze źródeł historycznych datowanych na okres rzymski, że Dolina Akko znana była z piasku bardzo wysokiej jakości, nadającego się do produkcji szkła.

Analiza chemiczna szkła z tego okresu, jakie odkryto do tej pory w Europie oraz we wrakach na dnie Morza Śródziemnego, wskazuje, że szkło owo pochodziło właśnie z naszego regionu. Teraz po raz pierwszy odnaleziono piece, w których przygotowywano surowiec do wytwarzania szklanych przedmiotów.”

To niezwykle ważne miejsce odkrył przez przypadek archeologo Abdel Al-Salam Sa’id, inspektor Urzędu ds. Zabytków. Nadzorując prace nad budową linii kolejowej z Hajfy na wschód zauważył nagle kawałki szkła, podłogę i warstwę popiołu w pobliskim rowie. Wstrzymał prace budowlane i zaczął przygotowania do wykopalisk archeologicznych.

Inspektor powiedział: „Odsłoniliśmy fragmenty podłóg, kawałki zeszklonych cegieł ze ścian i sufitów pieców, a także czyste odłamki surowego szkła. Byliśmy do głębi poruszeni, kiedy dotarło do nas, jak ważne jest to odkrycie.”

Piece składały się z dwóch komór: paleniska, gdzie wytwarzano bardzo wysoką temperaturę, oraz komory, gdzie w 1200 stopniach Celsjusza topiły się surowce: czysty piasek z plaży oraz sól. Szkło podgrzewano w ten sposób przez tydzień albo dwa, aż powstały ogromne bryły surowego szkła – niektóre ważyły ponad dziesięć ton. Pod koniec procesu produkcyjnego piece schładzano; bryły szkła rozbijano na mniejsze kawałki sprzedawane innym warsztatom, gdzie przetapiano je na docelowe przedmioty.

We wczesnym okresie rzymskim szkło stało się popularne ze względu na swoje właściwości: przezroczystość, piękno, delikatność naszyń, a także szybkość produkcji poprzez dmuchanie – była to niedroga technika, jaką przyjęto wtedy celem obniżenia kosztów. Szkło używane było odtąd w niemal każdym rzymskim domu, a także w postaci okien, mozaik i lamp. Stąd potrzebne były duże ilości surowego szkła przygotowywane na skalę przemysłową w wyspecjalizowanych centrach. Odkrycie w Izraelu jest przykładem takiego właśnie ośrodka.

Według edyktu cenowego wydanego przez rzymskiego cesarza Dioklecjana, w IV w. n.e. dostępne były dwa rodzaje szkła: judejskie (z ziemi izraelskiej) oraz aleksandryjskie (z Aleksandrii w Egipcie). Szkło judejskie miało zabarwienie jasnozielone i było tańsze od egipskiego.

Przez długi czas istniało pytanie, gdzie znajdowały się ośrodki wytwarzające to judejskie szkło, znane w całym imperium rzymskim i którego cena wyrzeźbiona była na kamiennych tablicach, żeby zapewnić sprawiedliwe transakcje. Opisywana huta stanowi właśnie to brakujące ogniwo i wskazuje, gdzie powstawał ów słynny produkt.


Lokalizacja odkrycia, źródło: Daily Mail Online


Bryłka bladozielonego szkła judejskiego, źródło: Daily Mail Online


Odkrycia dokonał archeolog z Urzędu ds. Zabytków podczas prac poprzedzających budowę linii kolejowej w Dolinie Jezreel, źródło: Daily Mail Online


Szkic pieca do wytapiania szkła, źródło: Daily Mail Online


Jeden z pracowników przy oczyszczaniu znalezisk, źródło: Daily Mail Online

Yael Gorin-Rosen, Departament Szkła w Urzędzie ds. Zabytków:
„Jest to niesamowite i niezwykle ważne odkrycie – najstarsze miejsce produkcji szkła w starożytnym Izraelu.”

Ian Freestone, profesor archeologii materiałów i technologii na University College w Londynie:
„Stoimy w jednym z centrów produkcji szkła w starożytnym świecie. Wiemy teraz, że prawdopodobnie dostarczało ono szkło na cały znany świat w IV wieku n.e. Te wykopaliska są dla nas niezwykle istotne – pozwalają zrozumieć dystrybucję i pojawianie się szkła w całym starożytnym świecie, gdyż było ono eksportowane we wszystkich kierunkach.
Prace izraelskiego Urzędu ds. Zabytków zrewolucjonizowały nasze pojęcie o starożytnej produkcji szkła. To najważniejsze wykopaliska w tej dziedzinie.”

Yael Gorin-Rosen: 
„Prowadzimy wykopaliska w miejscu produkcji surowego szkła. Znaleźliśmy pozostałości pieców, w których wytwarzano szkło z podstawowych surowców: piasku i natronu (Wikipedia - Natron), który dostarczano z Egiptu. Piasek pochodził z zatoki Akko – jest to najlepszy piasek do produkcji szkła. Opał brano z góry Karmel i jej okolicy.”

Ian Freestone:
„To fantastyczne, dwadzieścia lat czekałem, żeby to zobaczyć, od odkryć późniejszych pieców w Beit Eliezer, chciałem zobaczyć, gdzie Rzymianie wytwarzali to szkło.”


Na podstawie:
archaelogynewsnetwork.blogspot.com - Oldest Glass Production Kilns Found In Israel

Następny | Poprzedni

Skomentuj

Zaloguj się aby skomentować Opcjonalny login poniżej.

Szabat Szalom - komentarze

Romek

Romek

28. kwietnia, 2018 |

No cóż. Historia lubi się powtarzać. Tym razem to zadziałało w drugą stronę. Prekursorem tej metody, w trochę zmienionej formie,...

Pawel

Pawel

25. marca, 2018 |

Ja również dziękuję za konsekwencję w prowadzeniu działu "szabat szalom". Wiele z tych informacji potwierdza mi, że Bóg sprawuje...

Romek

Romek

23. marca, 2018 |

Kasia, ponieważ od dłuuuugiego czasu oprócz Ciebie ( i strony technicznej za co również wyrażam uznanie) nie ma żadnych oznak...

dak

dak

13. grudnia, 2017 |

Można na przykład błogosławić Boga za dar ducha i wynikającego z niego duchowego światła (oświecenia), za ducha poświęcenia...

Romek

Romek

13. grudnia, 2017 |

A co się życzy w odpowiedzi na te pozdrowienia?