PRZEMYŚLNI IZRAELICI: RZEMIOSŁO Z EPOKI ŻELAZA W TEL CHASOR

Opracowanie Kasia Śmiałkowska | Opublikowane w piątek, 09 lutego 2018

Izraelici z epoki żelaza nie słynęli raczej z tradycji artystycznych – do tego stopnia, że, jak powiada Pismo Święte, król Salomon musiał skorzystać z umięjętności Fenicjan przy budowie drewnianych elementów świątyni, a także przy pracach związanych z brązem w innych budynkach:

„Nakaż więc teraz naścinać dla mnie cedrów w Libanie i niech przyłączą się moi robotnicy do twoich robotników; zapłatę dla twoich robotników uiszczę ci dokładnie, jaką ty sam wyznaczysz. Wszak wiesz, że nie ma u nas ludzi znających się na wyrębie drzew tak, jak Sydończycy” – 1 Król. 5:6.

„Król Salomon sprowadził z Tyru Chirama. (14) Był to syn pewnej wdowy z plemienia Naftali, ojciec zaś jego był Tyryjczykiem, odlewnikiem brązu niezwykle mądrym, roztropnym i znawcą wszelkiej roboty w brązie; przybył on do króla Salomona i wykonał dla niego całą robotę” – 1 Król. 7:13-14.

W Tel Chasor w północnym Izraelu odkryto jednak pochodzący z epoki żelaza warsztat produkcji przedmiotów z bazaltu – stanowi on dowód, że Izraelici zajmowali się tym rzemiosłem, które prawdopodobnie odziedziczyli po Kananejczykach z wcześniejszej epoki brązu. Odkrycie to omówione jest w najnowszym numerze magazynu „Biblical Archeology Review”.

Z odkryć archeologicznych wiadomo, że Kananejczycy w epoce brązu (ok. 2000-1500 r.p.n.e.) byli znakomitymi rzemieślnikami, jeśli chodzi o materiały takie jak kość słoniowa, brąz, złoto i srebro. W Chasor, „stolicy wszystkich tych królestw” (Jozue 11:10), odkryto wspaniałe rzeźby bazaltowe wykonane przez Kananejczyków: statuy, naczynia, stele i ołtarze.

W 2010 r. archeologowie odnaleźli warsztat zajmujący się obróbką bazaltu datowany na IX w. p.n.e., kiedy tereny te zamieszkiwali Izraelici. W warsztacie znajdowały się niedokończone naczynia z bazaltu: talerze/tace, misy z podstawkami, misy na trójnogach. Naczyniom towarzyszyły pozostałości procesu produkcyjnego, takie jak odłamki kamienia, popiół, żelazne i krzemienne narzędzia.

Archeolodzy uważają, że na rzemiosło Izraelitów w epoce żelaza miała wpływ tradycja kananejska:

„Pomimo rozwoju techniki, który w epoce żelaza pozwolił na skuteczniejszą obróbkę kamienia niż w epoce brązu, elity izraelskie generalnie nie próbowały konkurować z kananejskimi poprzednikami w zakresie bazaltowej architektury. Niemniej jednak w IX w. p.n.e. ożywiono tradycję produkowania z bazaltu mniejszych przedmiotów, w tym naczyń znalezionych w omawianym warsztacie.”


Lokalizacja Tel Chasor (źródło: BAS Library)


Chasor – najpotężniejsze miasto-państwo w epoce brązu w południowym Lewancie (źródło: BAS Library)


Ilustracja długiej tradycji rzeźbienia w bazalcie w okolicy Chasor – pionowe kamienie (massebot), stół na ofiary, lew; XIII w. p.n.e. (źródło: BAS Library)


Warsztat, w którym powstawały przedmioty z bazaltu (źródło: BAS Library)


Niedokończone naczynia z Chasor – widać na nich ślady narzędzi (źródło: BAS Library)


Misa na trójnogu, zaniechana na wczesnym etapie rzeźbienia – najwyraźniej zaczynano od nóżek, a potem dopiero kształtowano samą misę – być może dla zapewnienia symetrii (źródło: BAS Library)


Na podstawie:
biblicalarcheology.org - Crafty Israelites: Iron Age Crafts at Tel Hazor

Następny | Poprzedni

Skomentuj

Zaloguj się aby skomentować Opcjonalny login poniżej.

Szabat Szalom - komentarze

Pawel

Pawel

25. marca, 2018 |

Ja również dziękuję za konsekwencję w prowadzeniu działu "szabat szalom". Wiele z tych informacji potwierdza mi, że Bóg sprawuje...

Romek

Romek

23. marca, 2018 |

Kasia, ponieważ od dłuuuugiego czasu oprócz Ciebie ( i strony technicznej za co również wyrażam uznanie) nie ma żadnych oznak...

dak

dak

13. grudnia, 2017 |

Można na przykład błogosławić Boga za dar ducha i wynikającego z niego duchowego światła (oświecenia), za ducha poświęcenia...

Romek

Romek

13. grudnia, 2017 |

A co się życzy w odpowiedzi na te pozdrowienia?

dak

dak

12. grudnia, 2017 |

Pozdrawiam wszystkich przyjaciół na pierwszy dzień Poświęcenia Swiątyni. Moja malutka channukia też zapłonęła:...