W zeszłym miesiącu podczas wykopalisk archeologicznych na Wzgórzach Golan odkryto 1700-letni kamień graniczny z greckim napisem „Kfar Nafa” („Wioska Nafa”).
Kiedy Danny Syon z Urzędu ds. Starożytności i profesor Chaima Ben-David z Kolegium Akademickiego Kinneret odszyfrowali inskrypcję, wzbudziła ona wielkie emocje, ponieważ miejsce to nosi dziś tę samą nazwę, pomimo braku ciągłości osadniczej. Nafa to nazwa syryjskiej wioski, która istniała w tym miejscu do wojny sześciodniowej w 1967 roku, a obecnie jest nazwą przylegającej do niej bazy Sił Obronnych Izraela.
Wykopaliska przeprowadziła Mekorot Water Company – firma zarządzająca gospodarką wodną – przed planowaną instalacją wodociągu w Nafa. Kamień z napisem wykorzystany został jako wieko grobu.
Za panowania rzymskiego cesarza Dioklecjana (ok. 300 r. n.e.) takie kamienie wyznaczały granice wiosek w celu pobierania podatków. To pierwszy kamień graniczny znaleziony w centralnej części Wzgórz Golan.
Zdaniem naukowców starożytne nazwy bywają zwykle zachowywane w wyniku ciągłości osadniczej z pokolenia na pokolenie. Jednak w Nafa pozostałości archeologiczne nie ujawniły takiej ciągłości. Od okresu bizantyjskiego – około 1500 lat temu – aż do czasów współczesnych, poza krótkimi odcinkami czasu w okresie mameluckim (XIII-XV w. n.e.), nie istniały tu żadne osady.
W ten sposób znalezisko potwierdza teorię, że starożytne nazwy miejscowości można zachować przez wiele pokoleń nawet bez ciągłości osadniczej.
Zdaniem dyrektorów wykopalisk „fascynujące wykopaliska” w Nafa odsłoniły budynek publiczny z okresu Mameluków, który służył jako przydrożny przystanek.
„To pierwszy publiczny budynek administracyjny z okresu mameluckiego odnaleziony na Wzgórzach Golan” – powiedzieli dyrektorzy.
Strukturę zbudowano przy głównej drodze łączącej Galileę z Damaszkiem i prawdopodobnie służyła ona jako przystanek dla kupców i urzędników państwowych podróżujących z Safedu, stolicy mameluckiej Galilei, do Damaszku.
Na dziedzińcu budynku znaleziono pozostałości pieca i żelaznego żużla, co wskazuje, że mógł tu pracować kowal, naprawiający podkowy podczas postoju.
Eyal Ben-David, kierownik działu zarządzania projektami w Mekorot, powiedział, że firma jest dumna, iż mogła uczestniczyć w tym odkryciu: „Jako firma, która poświęca wiele zasobów na budowę nowej infrastruktury wodnej w całym Izraelu, na wzmocnienie stabilności gospodarki wodnej również w przyszłości, cieszymy się, że mamy możliwość przyczynienia się do zachowania dziedzictwa przeszłości” – powiedział Eyal Ben-David.
Wykopaliska w Nafa (źródło: jns.org)
Wykopaliska w Nafa (źródło: jns.org)
Kamień graniczny sprzed 1700 lat z greckim napisem “Kfar Nafa” – pierwszy tego rodzaju kamień odkryty w środkowej części Wzgórz Golan (źródło: jns.org)
Na podstawie:
jns.org - 1,700-year-old boundary stone bearing name ‘Kfar Nafah’ found in Golan Heights