Dziesiątki odcisków glinianych pieczęci z napisami odzyskanych podczas wykopalisk w pobliżu Góry Świątynnej zostały zidentyfikowane jako dowody na istnienie dwóch skarbców w starożytnej Jerozolimie pod koniec VIII wieku p.n.e. – poinformowali naukowcy w czwartek 6 stycznia.
Archeolodzy podali, że gliniane odciski, czyli bulle, były używane do zarządzania magazynami w okresie Pierwszej Świątyni.
W czasach starożytnych grudki gliny były wciskane nad węzłem sznura zabezpieczającego klamkę lub naczynie, a zarządca skarbca mógł następnie odcisnąć na glinie pieczęć swoją lub swojego przełożonego, aby zapobiec ingerencji innych osób.
Archeolodzy Zachi Dvira i dr Gabriel Barkay odkryli, że na odwrotnej stronie kilku bulli w Jerozolimie pojawił się odcisk tkaniny, co ich zdaniem wskazuje, że niektóre z nich były przymocowane do małych torebek zawierających kawałki srebra lub metali szlachetnych, podczas gdy inne były prawdopodobnie przytwierdzone do tkaniny przykrywającej ceramiczne dzbany używane do przechowywania produktów rolnych.
Bulle zostały odnalezione podczas przesiewania ziemi ze Wzgórza Świątynnego oraz w wykopaliskach w Parku Ofel, przylegającym do góry. Naukowcy twierdzą, że znaleziska te stanowią konkretny dowód na istnienie dwóch centralnych skarbców w Jerozolimie, które zarządzały gospodarką Królestwa Judy.
Według badaczy, imiona, które pojawiły się na bulli w piśmie paleohebrajskim, należały do głównych skarbników odpowiedzialnych za tak zwany Skarbiec Świątynny i Skarb Królewski Królestwa Judy.
Królewski skarbiec znajdował się w „Budynku Królewskim” w Parku Ophel, w którym znaleziono liczne dzbany, a ostatnio odkryto co najmniej 34 bulle. Na prawie połowie spośród tych pieczęci były odciski tkanin.
Pełne imię na jednej z pieczęci na Wzgórzu Świątynnym brzmiało „Hisiljahu syn Immera” –zdaniem naukowców najwyraźniej służył on jako jeden z urzędników zarządzających tak zwanymi Skarbcami Świątynnymi. Archeolodzy wiążą go z rodziną kapłańską, która służyła w Świątyni w VII lub VI wieku p.n.e.
20 rozdział Księgi Jeremiasza wspomina Paszchura, syna Immera:
1 A kapłan Paszchur, syn Immera, naczelny nadzorca w świątyni Pana, słuchał Jeremiasza prorokującego te słowa.
2 I Paszchur kazał proroka Jeremiasza wychłostać, i zakuł w dyby, które były w Górnej Bramie Beniamina przy świątyni Pana.
3 A gdy nazajutrz Paszchur uwolnił Jeremiasza z dybów, rzekł do niego Jeremiasz: Nie dał ci Pan imienia "Paszchur", lecz „Groza Dokoła”!
„Hisiljahu mógł być jego bratem” – powiedział Zachi Dvira, zauważając, że w tamtych czasach „pakid” i „nagid”, tytuły użyte w Jeremiaszu do opisania Paszchura, odnosiły się do kapłanów i lewitów, którzy byli mianowani nad skarbcami. Często zdarzało się, że kilku członków rodziny dzieliło to zadanie.
Inne artefakty odkryte w budynku potwierdzają sugestię badaczy, że był to rzeczywiście skarbiec, ponieważ na dzbanie znaleziono częściowy napis, który można odczytać jako „minister skarbu”.
Na Wzgórzu Świątynnym nie wolno prowadzić wykopalisk, ale badacze powiedzieli, że bulla syna Immera jest pierwszą hebrajską inskrypcją z okresu Pierwszej Świątyni, która pochodzi z terenu Wzgórza.
W 1999 roku Islamski Fundusz Religijny, znany również jako Waqf, nielegalnie wydobył i usunął ze Wzgórza około 9000 ton ziemi. Ziemia ta została ostatecznie przeniesiona do specjalistycznego zakładu przesiewania na Górze Scopus w Jerozolimie, gdzie eksperci i turyści odkryli do tej pory setki tysięcy artefaktów.
Pieczęcie z odciskami tkanin na odwrocie (źródło: ynet.co.il)
Gliniana pieczęć Hisiljahu, syna Immera, który służył jako urzędnik zarządzający tzw. Skarbcami Świątynnymi (źródło: The Times of Israel)
Gliniane pieczęcie odnalezione w okolicy tzw. Budynku Królewskiego w Ofelu w Jerozolimie (źródło: The Times of Israel)
Budynek zidentyfikowany przez naukowców jako królewski skarbiec (źródło: The Times of Israel)
We wnętrzu skarbca (źródło: The Jerusalem Post)