W JAWNE ZNALEZIONO 1500-LETNIĄ WYTWÓRNIĘ WINA

W JAWNE ZNALEZIONO 1500-LETNIĄ WYTWÓRNIĘ WINA – NAJWIĘKSZĄ Z TAMTEJ EPOKI

opracowanie: Kasia Śmiałkowska

publikacja: 15 październik 2021

Najpierw była podłoga – miejsce, gdzie bose stopy deptały winogrona, zmuszając sok do wytryśnięcia ze skórek. Następnie komora, w której cukier ze słodkiej cieczy przekształcał się w alkohol. Kiedy wino było już gotowe, spływało do wykutych w ziemi jam w kształcie ośmiokąta.

Potem butelkowano je i wysyłano w świat. Fabryka produkowała około dwóch milionów litrów rocznie.

Archeolodzy ogłosili w poniedziałek 11 października, że odkryli wytwórnię wina o powierzchni blisko 7000 metrów kw. w mieście Jawne w środkowym Izraelu. Ustalili, że ma ona 1500 lat.

„Byliśmy zaskoczeni odkryciem tutaj wyrafinowanej wytwórni, która była używana do produkcji wina w ilościach komercyjnych” – powiedzieli dyrektorzy wykopalisk prowadzonych pod kierownictwem Urzędu ds. Starożytności w oświadczeniu dla The Washington Post. „Powinniśmy pamiętać, że cały proces był prowadzony ręcznie”.

Prace archeologiczne są w Izraelu czymś powszechnym. Lokalne gminy i organizacje non-profit często pomagają finansować wykopaliska, które mogą być atrakcją turystyczną i zapewniają wgląd w życie starożytnych izraelskich miast.

Wykopaliska dostarczyły już wiele fascynujących znalezisk. W zeszłym tygodniu Izraelski Urząd ds. Starożytności ogłosił odkrycie rzadkiej, liczącej 2700 lat toalety w Jerozolimie. W kwietniu poinformował, że znaleziono 1600-letnią wielobarwną mozaikę w Jawne, a dwa miesiące później archeolodzy ogłosili, że odkryli tam niezwykle rzadkie, całkowicie nienaruszone 1000-letnie kurze jajo.

Jawne to niepozorne miasto położone około 24 km na południe od Tel Awiwu i około 7 km na wschód od Morza Śródziemnego; jest znane z tego, że było przystanią dla żydowskich przywódców około 2000 lat temu, kiedy Rzymianie zniszczyli Jerozolimę. Zdaniem archeologów, stworzyli oni nowe miejsce do nauki – w winnicy. Wieki później miasto stało się sławne dzięki swojej obfitej produkcji wina.

Eksperci twierdzą, że stanowisko w Jawne jest największym znanym kompleksem produkcji wina z okresu bizantyjskiego. Archeolodzy znaleźli pięć pras i odkryli magazyny, w których alkohol był przechowywany i przygotowywany do sprzedaży. Obiekt był dobrze zorganizowany do produkcji wina.

Prasy do wina zajmowały około 220 metrów kw. i miały ponad 3 metry głębokości. Pomiędzy nimi znajdowały się cztery magazyny z dużymi piecami, pojemniki do przechowywania, znane jako dzbany gazańskie, oraz tysiące fragmentów ceramiki. Archeolodzy znaleźli również lampki olejne i zabawki dziecięce przypominające małe figurki.

Winiarnia była słynna z produkcji „wina z Gazy i Aszkelonu”, nazwanego tak na cześć dwóch miast portowych położonych na południe od Jawne. Było ono uważane za „prestiżowe... lekkie białe wino”, jak twierdzi Jon Seligman, jeden z dyrektorów wykopalisk.

„Było transportowane do wielu, wielu krajów wokół Morza Śródziemnego. Mówimy o Egipcie, mówimy o Turcji, Grecji, być może także do południowych Włoch” – powiedział Jon Seligman.

W czasach starożytnych wino było powszechnie stosowane jako substytut wody, która często była zanieczyszczona. Nawet dzieci piły wino.

Wykopaliska w Jawne rozpoczęły się dwa lata temu.

Eli Eskozido, dyrektor Urzędu ds. Starożytności, nazwał projekt „mega-wykopaliskami”, które zatrudniły setki robotników, jak również dziesiątki stałych pracowników i ekspertów.

„Nasi archeolodzy wykonują świętą pracę, odsłaniając nieznane rozdziały historii kraju, pracując ciężko w upale i zimnie” – powiedział w oświadczeniu dla The Post.

Burmistrz Jawne, Zwi Gur-Ari, powiedział, że z niecierpliwością oczekuje, że miejsce to zostanie zachowane i zaprezentowane jako edukacyjna atrakcja turystyczna.

„Imponujące odkrycia wzmacniają świadomość znaczenia miasta Jawne i jego chwalebnej przeszłości na przestrzeni wieków” – napisał burmistrz w poniedziałkowym poście na Facebooku.

Lokalizacja Jawne (źródło: Wikipedia - Yavne)

Wytwórnia wina w Jawne – widok z lotu ptaka (źródło: The Times of Israel)

Wykopaliska w Jawne – wytwórnia wina (źródło: The Washington Post)

Pięć olbrzymich pras winnych odkrytych podczas wykopalisk – można w nich było wytwarzać około dwóch milionów litrów wina rocznie (źródło: The Washington Post)